در حالی که مذاکرات میان واشنگتن و تهران برای دستیابی به یک توافق موقت هستهای وارد مرحلهای حساس شده، اختلافات میان آمریکا و اسرائیل بر سر مسیر این گفتوگوها بار دیگر شکافهای عمیق در رویکرد دو متحد قدیمی را آشکار کرده است. بر اساس گزارش منابع امنیتی اسرائیلی، مقامهای تلآویو نگراناند که دولت ترامپ در حال حرکت به سمت توافقی محدود با ایران باشد؛ توافقی که در آن برخی تحریمها در ازای بازگشایی مسیرهای تجاری و بهویژه تنگه هرمز کاهش یابد، اما پرونده هستهای ایران به آینده موکول شود.
به گفته این منابع، دستگاه امنیتی اسرائیل معتقد است که ایران در حال اتخاذ رویکردی «فریبکارانه» در مذاکرات است و تلاش میکند با ارائه امتیازهای موقت، از فشارهای اصلی مرتبط با برنامه هستهای خود عبور کند. این نگرانی زمانی تشدید شده که گزارشها نشان میدهد اسرائیل عملاً از روند گفتوگوهای مستقیم میان آمریکا و ایران کنار گذاشته شده و اطلاعات مربوط به مذاکرات را بهطور غیرمستقیم از طریق کانالهای منطقهای و دادههای اطلاعاتی دریافت میکند.
نگرانی از توافق موقت و کاهش اهرم فشار
مقامهای اسرائیلی هشدار میدهند که در صورت دستیابی به یک آتشبس یا توافق موقت، آمریکا ممکن است در مراحل بعدی برای پیگیری موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده ایران با دشواری جدی مواجه شود. نگرانی اصلی تلآویو این است که چنین توافقی عملاً «بازگشت به درگیری» را نیز غیرواقعی کند، زیرا شکستن یک توافق نیمهنهایی هزینه سیاسی و امنیتی بالایی خواهد داشت.
بر اساس گزارش هاآرتص ارزیابی منابع امنیتی، دولت ترامپ تمایل دارد به جای بازگشت به درگیری نظامی، مسیر دیپلماتیک را ادامه دهد. در همین حال، بخشهایی از ساختار سیاسی و نظامی اسرائیل ترجیح میدهند فشار نظامی بر ایران ادامه یابد تا تهران ناچار به امتیازدهی در موضوعات کلیدی از جمله برنامه موشکی و ذخایر هستهای شود.
در همین چارچوب، اختلاف اصلی میان دو طرف بر سر نحوه برخورد با ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، ایجاد سازوکارهای نظارتی بلندمدت و محدودسازی برنامه موشکهای بالستیک است؛ موضوعاتی که هنوز هیچ اجماع روشنی بر سر آنها شکل نگرفته است.
دیپلماسی پرتنش و رقابت روایتها
در سطح سیاسی، دولت ترامپ سیگنالهایی از پیشرفت در مذاکرات ارسال کرده و اعلام کرده است که دو طرف «به توافق نزدیکتر شدهاند». با این حال، مقامهای اسرائیلی این ارزیابی را بیش از حد خوشبینانه میدانند و معتقدند اختلافات بنیادی همچنان پابرجاست.
اظهارات اخیر ترامپ مبنی بر اینکه تنها توافقی را امضا خواهد کرد که «تمام خواستههای آمریکا را تأمین کند»، نشاندهنده تلاش واشنگتن برای حفظ حداکثر فشار در کنار مسیر دیپلماتیک است. با این حال، از نگاه اسرائیل، کنار گذاشته شدن این کشور از روند مذاکرات و تمرکز آمریکا بر توافق موقت، نشانهای نگرانکننده از تغییر اولویتهای راهبردی واشنگتن محسوب میشود.
در مجموع، آنچه در حال شکلگیری است نه صرفاً یک اختلاف تاکتیکی، بلکه شکافی عمیق در تعریف «توافق مطلوب» با ایران است؛ شکافی که میتواند آینده سیاست آمریکا در خاورمیانه را تحت تأثیر قرار دهد.
نظر شما